محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
563
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
بين ياران امام عليه السّلام بودند كه هشتاد تن از آنها از شركتكنندگان در جنگ بدر بودند . « 1 » ( ألا و إنّ القوم اختاروا لأنفسهم أقرب القوم ممّا تحبّون ) منظور از « قوم » در اينجا سپاه معاويه است و تكرار براى تاكيد بيشتر است . آنان عمرو عاص را براى حكميت برگزيدند و دوست داشتند كه بر مردم عراق پيروز شوند . عمرو عاص از راه نيرنگ و فريب توانست بر ابو موسى اشعرى چيره گشته و خواسته شاميان را برآورده سازد . ( و إنّكم اخترتم لأنفسكم أقرب القوم ممّا تكرهون ) اين بند خطاب به مردم عراق است و منظور از « قوم » عموم مردم است . امام عليه السّلام مىگويد كه مردم عراق با گزينش ابو موسى اشعرى ، شكست و ناكامى را برگزيدند كه در حقيقت آن را نمىخواستند . ( و إنّما عهدكم بعبد اللّه بن قيس ) منظور ابو موسى اشعرى است . ( بالأمس ) امام عليه السّلام از واقعه جنگ جمل ياد مىكند كه ابو موسى در آن هنگام والى كوفه بود و مردم را از همراهى با امام عليه السّلام در جنگ بازمىداشت . او به مردم مىگفت : ( إنّها فتنة فقطّعوا أوتاركم و شيموا سيوفكم ) تيرى در اين جنگ نشانه نگيريد و شمشيرى برنيفرازيد . « 2 » ( فإن كان صادقا فقد أخطأ بمسيره غير مستكره و إن كان كاذبا فقد لزمته التّهمة ) چگونه ابو موسى اشعرى را براى حكميت برمىگزينيد ، در حالىكه ناشايستگى خود را پيش از اين نشان داده بود . او در گذشتهاى نزديك از همراهى با امام عليه السّلام بازمىداشت و سپس خود از روى اراده و اختيار با امام عليه السّلام همراه شد و اخلاص و وفادارى به آن حضرت نشان داد و مردم عراق نيز به
--> ( 1 ) . تاريخ طبرى : 2 / 28 ؛ مروج الذهب : 2 / 464 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 13 / 312 .